Trong bối cảnh đầu tư tại Việt Nam, việc sử dụng lao động nước ngoài cũng là một vấn đề quan trọng cần lưu ý đối với các doanh nghiệp FDI và đòi hỏi hiểu biết sâu rộng về các điều kiện pháp lý liên quan. Bài viết của DNP Việt Nam Law Firm cung cấp một cái nhìn tổng quan về điều kiện, quyền lợi, trách nhiệm và những lưu ý khi thuê lao động nước ngoài.
1. Điều kiện lao động nước ngoài được làm việc tại Việt Nam
Theo quy định tại Điều 151 Bộ luật Lao động năm 2019, lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam cần phải đáp ứng các điều kiện:
(i) Là người có quốc tịch nước ngoài;
(ii) Đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
(iii) Có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề, kinh nghiệm làm việc; có đủ sức khỏe theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế;
(iii) Không phải là người đang trong thời gian chấp hành hình phạt hoặc chưa được xóa án tích hoặc đang trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật nước ngoài hoặc pháp luật Việt Nam;
(iv) Có giấy phép lao động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp. Thời hạn tối đa là 02 năm, được gia hạn một lần với thời hạn tối đa là 02 năm (theo Điều 155 Bộ luật Lao động năm 2019).
(Xem thêm tại Điều 151 Bộ luật Lao động năm 2019).
2. Điều kiện để doanh nghiệp FDI tuyển dụng lao động nước ngoài
Theo quy định tại Điều 152 Bộ luật Lao động năm 2019, doanh nghiệp chỉ được tuyển dụng người lao động nước ngoài vào làm vị trí công việc quản lý, điều hành, chuyên gia và lao động kỹ thuật mà người lao động Việt Nam chưa đáp ứng được theo nhu cầu sản xuất, kinh doanh. Khi tuyển dụng, doanh nghiệp còn có trách nhiệm giải trình, kê khai, cụ thể như sau:
(i) NSDLĐ phải giải trình nhu cầu sử dụng lao động và được sự chấp thuận bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Cụ thể, theo điểm a khoản 1 Điều 4 Nghị định 152/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 70/2023/NĐ-CP), trước ngày dự kiến sử dụng người lao động nước ngoài ít nhất 15 ngày, NSDLĐ có trách nhiệm phải xác định nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài đối với từng vị trí công việc mà người lao động Việt Nam chưa đáp ứng được và báo cáo giải trình Sở Lao động – Thương binh và Xã hội.
Trong quá trình thực hiện nếu thay đổi nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài về vị trí, chức danh công việc, hình thức làm việc, số lượng, địa điểm thì người sử dụng lao động phải báo cáo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội trước ít nhất 15 ngày kể từ ngày dự kiến sử dụng người lao động.
(ii) Nhà thầu trước khi tuyển và sử dụng lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam phải kê khai cụ thể các vị trí công việc, trình độ chuyên môn, kỹ thuật, kinh nghiệm làm việc, thời gian làm việc cần sử dụng lao động nước ngoài để thực hiện gói thầu và được sự chấp thuận bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hình ảnh được thiết kết bởi DNP Viêt Nam Law Firm
3. Lưu ý khi sử dụng lao động nước ngoài
Về thời hạn ký kết hợp đồng lao động: không được vượt quá thời hạn của Giấy phép lao động. Vì vậy, các bên có thể thỏa thuận giao kết nhiều lần hợp đồng lao động xác định thời hạn (khoản 2 Điều 151 Luật Lao động năm 2019).
Về Giấy phép lao động: Trừ trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động, người sử dụng lao động cần kiểm tra Giấy phép lao động của người lao động. Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không có giấy phép lao động sẽ bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất, đồng thời NSDLĐ nếu sử dụng lao động không có giấy phép cũng bị xử lý theo quy định của pháp luật (khoản 2, khoản 3 Điều 153 Bộ luật Lao động năm 2019).
4. Báo cáo sử dụng lao động nước ngoài
Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 152/2020/NĐ-CP, trước ngày 05 tháng 7 và ngày 05 tháng 01 của năm sau, người sử dụng lao động nước ngoài báo cáo 6 tháng đầu năm và hằng năm về tình hình sử dụng người lao động nước ngoài. Trước ngày 15 tháng 7 và ngày 15 tháng 01 của năm sau hoặc đột xuất theo yêu cầu, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội có trách nhiệm báo cáo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về tình hình người lao động nước ngoài làm việc trên địa bàn.
5. Xử phạt đối với không tuân thủ quy định về lao động nước ngoài
Người sử dụng lao động không tuân thủ quy định về lao động nước ngoài sẽ bị xử phạt từ 1.000.000 – 150.000.000 đồng (xem chi tiết tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt hành vi vi phạm quy định về người nước ngoài làm việc tại Việt Nam)
Như vậy, việc tuân thủ quy định pháp lý về lao động nước ngoài giúp doanh nghiệp FDI tận dụng nhân lực quốc tế và giảm rủi ro kinh doanh.
————————————————————————————————————-
CÔNG TY LUẬT TNHH DNP VIỆT NAM – DNP VIET NAM LAW FIRM
🏢Lầu 5, Số 52 Đường Nguyễn Thị Nhung, Khu Đô Thị Vạn Phúc, Phường Hiệp Bình Phước, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
📞Hotline: 0987.290.273 (Thạc sĩ Luật sư Đinh Văn Tuấn)
📩 Email: info@dnp-law.com.
Website: https://www.dnp-law.com/vi/
