Bán buôn và Bán lẻ là hai hoạt động kinh doanh nổi bật với nhiều cơ hội phát triển tại thị trường Việt Nam. Hoạt động bán buôn tại Việt Nam có vai trò quan trọng với 208.995 doanh nghiệp, chiếm khoảng 27,6% doanh thu thuần sản xuất kinh doanh và 8,76% lao động1. Đối với số lượng doanh nghiệp hoạt động bán lẻ có 54.008 doanh nghiệp2 và quy mô thị trường bán lẻ (bao gồm kênh phân phối bán buôn) đạt khoảng 269 tỷ USD3.
Bài viết dưới đây được DNP Viet Nam Law Firm biên soạn nhằm cung cấp thông tin giúp người đọc tìm hiểu, nắm bắt được sự khác biệt cơ bản giữa 2 ngành nghề này trong hệ thống ngành kinh tế được ban hành trong Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam sẽ giúp nhà đầu tư có được cái nhìn tổng quan và lựa chọn được ngành nghề kinh doanh thích hợp.
I. Khái niệm Bán buôn, Bán lẻ
1. Khái niệm Bán buôn
Căn cứ Khoản 6 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, Bán buôn được hiểu là hoạt động bán hàng hóa cho thương nhân bán buôn, thương nhân bán lẻ và thương nhân, tổ chức khác; không bao gồm hoạt động bán lẻ. Như vậy, có thể hiểu hoạt động bán buôn là hoạt động bán, cung cấp hàng hóa cho các thương nhân, các tổ chức không nhằm phục vụ mục đích tiêu dùng và bán lẻ.
Các ví dụ thực tế:
– Công ty Vinamilk bán buôn số lượng lớn các sản phẩm từ sữa cho các nhà phân phối, siêu thị (Co.opmart, Big C, VinMart);
– Nestlé bán buôn cà phê, nước giải khát cho các nhà phân phối và chuỗi siêu thị.
2. Khái niệm Bán lẻ
Căn cứ Khoản 7 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, Bán lẻ được hiểu là hoạt động bán hàng hóa cho cá nhân, hộ gia đình, tổ chức khác để sử dụng vào mục đích tiêu dùng. Như vậy, có thể hiểu hoạt động bán lẻ là hoạt động cung cấp, bán hàng hóa đến các hộ gia đình, tổ chức, cá nhân phục vụ mục đích tiêu dùng, sinh hoạt và không vì mục đích thương mại.
Các ví dụ thực tế:
– Thế Giới Di Động (MWG) bán lẻ điện thoại, laptop, thiết bị điện tử qua hệ thống cửa hàng Thegioididong.com, Điện Máy Xanh, Bách Hóa Xanh.
– Bán lẻ hàng tiêu dùng qua chuỗi siêu thị WinMart và cửa hàng tiện lợi WinMart+.
II. Điểm giống và khác của Bán buôn và Bán lẻ
– Giống nhau: đều được xem là hoạt động phân phối theo quy định tại Khoản 4 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP
– Khác nhau:
| Tiêu chí | Bán buôn | Bán lẻ |
| Đối tượng | Thương nhân bán buôn, thương nhân bán lẻ và thương nhân, tổ chức khác | Hộ gia đình, tổ chức, cá nhân |
| Quy mô giao dịch | Lớn, số lượng lớn | Nhỏ, số lượng ít |
| Giá cả | Thấp hơn do mua với số lượng lớn | Giá cả cao hơn do bán từng sản phẩm |
| Mục đích | Mua để kinh doanh lại hoặc sản xuất | Mua để phục vụ mục đích tiêu dùng |
| Địa điểm kinh doanh | Kho hàng, trung tâm phân phối, giao dịch giữa doanh nghiệp | Cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại |
| Yêu cầu đối với nhà đầu tư nước ngoài | Thường chỉ cần Giấy phép kinh doanh trong một số trường hợp | Phải xin Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ |
III. Yêu cầu pháp lý đối với hoạt động Bán buôn và Bán lẻ
1. Yêu cầu đối với nhà đầu tư trong nước
| Tiêu chí | Bán buôn | Bán lẻ | |
| Nhà đầu tư trong nước | Giấy phép kinh doanh | Đối với nhà đầu tư trong nước, hoạt động bán buôn không thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện được bạn hành tại Phụ lục IV kèm Luật Đầu tư 2025, trừ bán buôn điện nên không cần đáp ứng về Giấy phép kinh doanh. | Đối với nhà đầu tư trong nước, hoạt động bán lẻ không thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện được bạn hành tại Phụ lục IV kèm Luật Đầu tư 2025, trừ bán lẻ điện nên không cần đáp ứng về Giấy phép kinh doanh. |
| Giấy phép khác | Vẫn cần xin Giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật đối với các hàng hóa dịch vụ thuộc trường hợp hạn chế theo Nghị định 59/2006/NĐ-CP. (LƯU Ý: Các phụ lục hàng hóa, dịch vụ của Nghị định 59/2006/NĐ-CP đang hết hiệu lực một phần và chưa có quy định mới bổ sung nên chỉ mang tính tham khảo) | Vẫn cần xin Giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật đối với các hàng hóa dịch vụ thuộc trường hợp hạn chế theo Nghị định 59/2006/NĐ-CP. (LƯU Ý: Các phụ lục hàng hóa, dịch vụ của Nghị định 59/2006/NĐ-CP đang hết hiệu lực một phần và chưa có quy định mới bổ sung nên chỉ mang tính tham khảo) | |
2. Yêu cầu đối với nhà đầu tư nước ngoài
| Tiêu chí | Bán buôn | Bán lẻ | |
| Nhà đầu tư nước ngoài | Giấy phép kinh doanh | Phải xin Giấy phép kinh doanh theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 5 Nghị định 09/2018/NĐ-C, khi thực hiện hoạt động:- Sản xuất dầu, mỡ bôi trơn tại Việt Nam;- Sản xuất hoặc được phép phân phối tại Việt Nam máy móc, thiết bị, hàng hóa có sử dụng dầu, mỡ bôi trơn loại đặc thù; | Phải xin Giấy phép kinh doanh theo quy định tại điểm a, c khoản 1 Điều 5 Nghị định 09/2018/NĐ-CP khi thực hiện hoạt động:- Phân phối bán lẻ hàng hóa, không bao gồm hàng hóa quy định gồm: gạo; đường; vật phẩm đã ghi hình; sách, báo và tạp chí;- Thực hiện quyền phân phối bán lẻ hàng hóa gồm: gạo; đường; vật phẩm đã ghi hình; sách, báo và tạp chí khi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có cơ sở bán lẻ dưới hình thức siêu thị, siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi để bán lẻ tại các cơ sở đó . |
| Giấy phép lập cơ sở | Không cần | Phải xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ để được lập cơ sở bán lẻ theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 09/2018/NĐ-CP. | |
| Giấy phép khác | Cần xin Giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật đối với các hàng hóa dịch vụ thuộc trường hợp hạn chế theo Nghị định 59/2006/NĐ-CP. (LƯU Ý: Các phụ lục hàng hóa, dịch vụ của Nghị định 59/2006/NĐ-CP đang hết hiệu lực một phần và chưa có quy định mới bổ sung nên chỉ mang tính tham khảo) | Cần xin Giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật đối với các hàng hóa dịch vụ thuộc trường hợp hạn chế theo Nghị định 59/2006/NĐ-CP. (LƯU Ý: Các phụ lục hàng hóa, dịch vụ của Nghị định 59/2006/NĐ-CP đang hết hiệu lực một phần và chưa có quy định mới bổ sung nên chỉ mang tính tham khảo) | |
IV. Kết luận
Bán buôn và Bán lẻ tuy đều được xem là hoạt động phân phối nhưng nhìn chung có sự khác biệt đối với các yêu cầu về điều kiện kinh doanh cũng như có tính chât riêng. Nhà đầu tư khi muốn kinh doanh liên quan đến hoạt động này cần nắm rõ bản chất cũng như điều kiện pháp lý để tối ưu hóa được thời gian và kinh phí.
Lưu ý, đối với các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cần phải xin Giấy phép kinh doanh khi muốn kinh doanh đối với ngành nghề bán buôn, bán lẻ trong một số trường hợp.
“Nội dung trên được DNP Viet Nam Law Firm cung cấp nhằm mục đích tham khảo. Để được tư vấn pháp lý chi tiết, chính xác và phù hợp với nhu cầu cụ thể, Quý khách hàng/Quý đối tác vui lòng liên hệ với chúng tôi qua thông tin bên dưới.”
- Ngọc Châm. (26/12/2024). Thương mại điện tử thúc đẩy tăng trưởng bán buôn, bán lẻ. Tạp chí Công thương. https://tapchicongthuong.vn/thuong-mai-dien-tu-thuc-day-tang-truong-ban-buon–ban-le-131651.htm. Truy cập ngày: 11/03/2026 ↩︎
- Ngọc Châm. (26/12/2024). Thương mại điện tử thúc đẩy tăng trưởng bán buôn, bán lẻ. Tạp chí Công thương. https://tapchicongthuong.vn/thuong-mai-dien-tu-thuc-day-tang-truong-ban-buon–ban-le-131651.htm. Truy cập ngày: 11/03/2026 ↩︎
- Anh Thơ (30/12/2025). Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam đạt khoảng 269 tỷ USD. Báo Chính phủ. https://baochinhphu.vn/quy-mo-thi-truong-ban-le-viet-nam-dat-khoang-269-ty-usd-102251230111145424.htm. Truy cập ngày: 11/03/2026 ↩︎
CÔNG TY LUẬT TNHH DNP VIỆT NAM – DNP VIET NAM LAW FIRM
🏢Lầu 5, Số 52 Đường Nguyễn Thị Nhung, Khu Đô Thị Vạn Phúc, Phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
📞Hotline: 0987.290.273 (Thạc sĩ Luật sư Đinh Văn Tuấn).
📩 Email: info@dnp-law.com.Website: https://www.dnp-law.com/vi/
