Vấn đề xác định căn cứ tính thuế đối với cá nhân kinh doanh hiện nay đang được quan tâm trong quá trình hoàn thiện chính sách thuế và quản lý hoạt động kinh doanh cá thể tại Việt Nam. Vì vậy, việc tính thuế theo doanh thu hay theo thu nhập thực tế không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh mà còn liên quan đến tính công bằng, minh bạch và hiệu quả của hệ thống thuế.
1. Thế nào là thu nhập tính thuế và doanh thu tính thuế
Cơ sở pháp lý: điểm a khoản 2, điểm a khoản 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, khoản 2 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP)
- Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra trừ đi chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế
- Doanh thu tính thuế được xác định bằng phần doanh thu vượt trên mức 1 tỷ đồng/năm.
2. Các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập cá nhân
Cơ sở pháp lý: khoản 1 Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP)
- Các khoản chi được trừ là các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng, cụ thể như sau:
- Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa sử dụng vào sản xuất, kinh doanh;
- Các khoản chi khác phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh.
3. Căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh
Cơ sở pháp lý: điểm a, b khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP); khoản 2, 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
| Cách tính thuế theo thu nhập | Cách tính thuế theo doanh thu | |
| Cách tính thuế thu nhập cá nhân | Thu nhập tính thuế x Thuế suất | Doanh thu tính thuế x Thuế suất |
| Thuế suất | – Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng: thuế suất 15%- Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng: thuế suất 17%- Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng: thuế suất 20% | – Phân phối, cung cấp hàng hoá: thuế suất 0,5%- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: thuế suất 2%- Riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: thuế suất 5%.- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: thuế suất 1,5%- Hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số: thuế suất 5%- Hoạt động kinh doanh khác: thuế suất 1% |
Lưu ý: cách tính thuế trên chỉ áp dụng đối với cá nhân cư trú (CSPL: khoản 2 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025)
4. Cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh
Cơ sở pháp lý: khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP)
Đối với thu nhập của cá nhân kinh doanh:
– Doanh thu năm trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng được lựa chọn nộp thuế dựa trên cách tính thuế theo thu nhập tính thuế hoặc doanh thu tính thuế
– Doanh thu năm trên 3 tỷ đồng trở lên chỉ nộp thuế dựa trên áp dụng cách tính thuế theo thu nhập tính thuế
* Bài viết này sẽ giúp:
- Làm rõ khái niệm doanh thu tính thuế và thu nhập tính thuế đối với cá nhân kinh doanh theo quy định pháp luật thuế hiện hành.
- Phân tích các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập tính thuế của cá nhân kinh doanh.
- Hệ thống căn cứ pháp lý về phương pháp tính thuế đối với cá nhân kinh doanh.
- So sánh phương pháp tính thuế theo doanh thu tính thuế và theo thu nhập tính thuế.
- Làm rõ mức thuế suất áp dụng đối với từng phương pháp tính thuế.
CÔNG TY LUẬT TNHH DNP VIỆT NAM – DNP VIET NAM LAW FIRM
🏢Lầu 5, Số 52 Đường Nguyễn Thị Nhung, Khu Đô Thị Vạn Phúc, Phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
📞Hotline: 0987.290.273 (Thạc sĩ Luật sư Đinh Văn Tuấn).
📩 Email: info@dnp-law.com.
Website: https://www.dnp-law.com/vi/
